Thị trường thép công nghiệp Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2025 đã trải qua một giai đoạn với nhiều biến động, thể hiện sự nỗ lực phục hồi trong bối cảnh kinh tế toàn cầu nhiều thách thức. Mặc dù gặp khó khăn ở kênh xuất khẩu do rào cản thương mại và nhu cầu thế giới suy yếu, thị trường nội địa lại ghi nhận những tín hiệu tích cực, chủ yếu nhờ vào đà đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công của Chính phủ.

I. Sản xuất và Tiêu thụ: Điểm sáng Nội địa

Tính đến hết tháng 9/2025, ngành thép công nghiệp đã cho thấy sự phục hồi ổn định:

• Sản lượng thép thành phẩm tính chung 9 tháng đầu năm đạt gần 23,9 triệu tấn, tăng 9% so với cùng kỳ năm trước (theo VSA).
• Tổng lượng bán hàng thép thành phẩm cũng đạt 23,25 triệu tấn, tăng 7% so với cùng kỳ.

Động lực tăng trưởng chính đến từ:

• Thị trường Nội địa Khởi sắc: Sự phục hồi của nền kinh tế và việc Chính phủ quyết liệt thực hiện các dự án cơ sở hạ tầng trọng điểm như Cao tốc Bắc – Nam, Sân bay Long Thành, và các tuyến vành đai đã tạo ra một lực cầu mạnh mẽ cho thép xây dựng. Cụ thể, trong Quý I/2025, bán hàng thép công nghiệp xây dựng tăng vọt 19,9% so với cùng kỳ, với các nhà sản xuất lớn như Hòa Phát, VNSteel tiếp tục giữ thị phần ổn định. Các phân khúc khác như ống thép, thép cán nguội (CRC), và HRC cũng ghi nhận mức tăng trưởng tích cực về lượng bán ra trong nửa đầu năm 2025.
• Tiêu thụ Phân hóa Quý III: Tuy nhiên, bước sang Quý III, lượng tiêu thụ bắt đầu có sự phân hóa rõ rệt. Thép xây dựng, HRC, và ống thép vẫn duy trì đà tăng trưởng, nhưng thép cán nguội và tôn mạ lại ghi nhận sự sụt giảm. Tháng 10, tiêu thụ thép xây dựng cũng không tăng như kỳ vọng do ảnh hưởng của thiên tai (bão lụt) ở một số khu vực.

Giá thép công nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2025 chịu sự chi phối của cả yếu tố cung cầu trong nước

II. Xuất khẩu thép công nghiệp: Áp lực và Thách thức

Trong khi thị trường nội địa có phần ổn định hơn, kênh xuất khẩu lại đối mặt với nhiều áp lực lớn:

• Giảm Sâu Nửa đầu Năm: Tính chung 6 tháng đầu năm 2025, xuất khẩu thép thành phẩm giảm mạnh 32,5% so với cùng kỳ năm ngoái (theo VSA), dù đã có sự phục hồi nhẹ về lượng trong tháng 6 và tháng 9.
• Rào cản Thương mại: Thị trường thép công nghiệp toàn cầu suy thoái, cùng với việc gia tăng các rào cản thương mại và nguy cơ thuế chống bán phá giá tại nhiều thị trường lớn đã ảnh hưởng nặng nề đến hoạt động xuất khẩu của các doanh nghiệp Việt Nam.
• Cán cân Thương mại: Ngành thép công nghiệp tiếp tục nhập siêu. Mặc dù xuất khẩu gặp khó, nhu cầu nhập khẩu thép thành phẩm và nguyên liệu vẫn ở mức cao để phục vụ sản xuất và các dự án trong nước, điển hình là việc nhập siêu hơn 600 triệu USD trong tháng 6.

Các doanh nghiệp lớn như Formosa Hà Tĩnh ghi nhận xuất khẩu thép giảm mạnh, ảnh hưởng trực tiếp đến cán cân thương mại của các địa phương trọng điểm.

III. Diễn biến Giá Thép công nghiệp và Nguyên vật liệu

Giá thép công nghiệp trong 10 tháng đầu năm 2025 chịu sự chi phối của cả yếu tố cung cầu trong nước và biến động giá nguyên liệu thế giới:

• Giá Thép Xây dựng Nội địa: Giá thép xây dựng trong nước nhìn chung duy trì xu hướng ổn định hoặc tăng nhẹ trong nửa đầu năm, sau đó chững lại vào Quý IV. Mức giá dao động quanh ngưỡng 12.500 – 14.500 đồng/kg tùy loại và thương hiệu (Hòa Phát, Việt Ý, Việt Đức, v.v.). Các doanh nghiệp trong nước có xu hướng giữ nguyên giá để kích cầu, hoặc đưa ra các chính sách ưu đãi ngắn hạn.
• Nguyên vật liệu:
  • Quặng Sắt: Giá quặng sắt bình quân 6 tháng đầu năm 2025 giảm khoảng 14,5% so với cùng kỳ năm 2024, nhưng vẫn có dự báo tăng nhẹ trong tương lai do nhu cầu từ Ấn Độ và Đông Nam Á.
  • Thép Phế: Giá thép phế cũng giảm khoảng 11,7% trong 6 tháng đầu năm, giúp giảm bớt chi phí đầu vào cho các nhà sản xuất thép điện hồ quang (EAF).
  • HRC (Thép cuộn cán nóng): Giá HRC bình quân cũng giảm, tạo áp lực lên thị trường thép cán nguội và tôn mạ trong nước, đặc biệt khi tồn kho cao và Formosa Hà Tĩnh điều chỉnh giảm giá cuối tháng 10.
• Áp lực Dư cung: Với năng lực sản xuất đã đạt 21,8 triệu tấn/năm, vượt xa nhu cầu nội địa (khoảng 18 triệu tấn), áp lực dư cung vẫn là một yếu tố then chốt kiềm chế đà tăng giá thép trong nước.

Thị trường thép công nghiệp Việt Nam trong 10 tháng đầu năm 2025 đã trải qua một giai đoạn với nhiều biến động

IV. Triển vọng và Chiến lược cho các Tháng cuối năm

Mặc dù thị trường 10 tháng đầu năm còn nhiều thách thức, đặc biệt ở kênh xuất khẩu, ngành thép công nghiệp vẫn có những cơ hội phục hồi:

• Đầu tư công: Việc tiếp tục đẩy mạnh giải ngân vốn đầu tư công, đặc biệt trong Quý IV và các năm tiếp theo, sẽ là bệ đỡ vững chắc cho nhu cầu thép xây dựng trong nước.
• Chiến lược Đa dạng hóa: Các doanh nghiệp thép công nghiệp đang chuyển hướng chiến lược, tập trung vào đa dạng hóa sản phẩm như thép mạ kẽm nhúng nóng và thép hợp kim cao cấp để nâng cao biên lợi nhuận, giảm sự phụ thuộc vào các sản phẩm thép xây dựng truyền thống.
• Kinh tế Vĩ mô: Tín hiệu phục hồi kinh tế vĩ mô trong nước, cùng với sự gia tăng của hoạt động đăng ký kinh doanh và vốn bổ sung vào nền kinh tế, hứa hẹn sẽ thúc đẩy nhu cầu sử dụng thép công nghiệp trong các dự án dân dụng và công nghiệp.

Tóm lại, 10 tháng đầu năm 2025 là giai đoạn thị trường thép công nghiệp Việt Nam thể hiện sự chịu đựng và phục hồi cục bộ. Sự tăng trưởng đến từ nội lực thông qua các chính sách kích thích kinh tế và đầu tư công, bù đắp phần nào khó khăn từ thị trường xuất khẩu toàn cầu. Các doanh nghiệp đang dần thích nghi bằng cách tối ưu hóa sản xuất và đa dạng hóa sản phẩm để vượt qua áp lực dư cung và rào cản thương mại.