Công nghiệp hóa chất là ngành chủ chốt trong sản xuất các hóa chất công nghiệp. Đây là tâm điểm cho nền công nghiệp hiện đại, vì bất kì ngành nghề nào đều cần đến.

Công nghiệp hóa chất điển hình trong việc chuyển đổi các vật liệu thô như dầu, khí thiên nhiên, nước, kim loại và hóa chất thành hơn 7000 sản phẩm hóa chất khác nhau.

Ngành công nghiệp hóa chất và công nghiệp nhẹ có liên quan mật tiết với nhau, công nghiệp hóa chất hỗ trợ rất nhiều ngành công nghiệp khác nhau.

Đặc điểm của ngành công nghiệp hóa chất là tính đa đạng về sản phẩm phục vụ cho tất cả các ngành kinh tế kỹ thuật. Từ đó ngành công nghiệp này có thể khai thác mọi thế mạnh tài nguyên của đất nước từ khoáng sản, dầu khí tới sản phẩm, phụ phẩm và thậm chí cả phế thải của công nghiệp, nông nghiệp.

Thực trạng ngành hóa chất công nghiệp nước ta hiện nay

Các ngành học công nghiệp hóa chất được quan tâm và yêu cầu sinh viên rất cao, những người học ngành hóa chất không chỉ có sức kiên trì vượt trội mà còn có năng lực.

Việc sử dụng hóa chất trong các ngành công nghiệp, các khâu sản xuất, các xí nghiệp, nhà xưởng, xí nghiệp may, sản xuất lương thực thực phẩm đã dần quen thuộc đối với người dân Việt…

Ngành công nghiệp hóa chất phổ biến, đạt nhiều thành tự và đã trở thành ngành kinh tế trọng điểm của Việt Nam.

Chợ Kim Biên tại thành phố Hồ Chí Minh là ví dụ điển hình, nơi đây cung cấp, kinh doanh tất cả các loại hóa chất, cho tất cả ngành nghề.

Ngoài ra còn có nhiều doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn hơn.

Lịch sử phát triển của công nghiệp hóa chất

Hóa chất đầu tiên được sản xuất là Axit Sunfuric, được phát minh và sản xuất số lượng lớn. Năm 1736, nhà dược sĩ Joshua Ward đã phát triển một quy trình sản xuất có liên quan đến nồng độ muối, cho phép oxy hóa lưu huỳnh và kết hợp với nước. Đây là lần đầu tiên có quy trình sản xuất axit sulfuric trên quy mô lớn. John Roebuck và Samuel Garbett là những người đầu tiên thành lập một nhà máy quy mô lớn ở Prestonpans, Scotland vào năm 1749, tại đó sử dụng các buồng ngưng tụ bằng chì để sản xuất axit sulfuric.

Tại Việt Nam, công nghiệp hóa chất cũng ra đời rất sớm như các ngành công nghiệp nặng, công nghiệp nhẹ khác.

Về ngành công nghiệp hoá chất, Việt Nam được xây dựng trên quy mô lớn bắt đầu từ năm 1954. Trải qua hơn một thập kỷ cùng với sự phát triển nhanh chóng, ngành công nhiệp Việt Nam đã trở thành một ngành kinh tế về kỹ thuật độc lập.

Từ năm 1980 – 1985, báo cáo ngành hóa chất việt nam là một trong những ngành thể hiện rõ tính chủ đạo của nền công nghiệp quốc doanh. Các doanh nghiệp của nhà nước đảm bảo được 70% tổng giá trị sản lượng toàn ngành. Năm 1985, nó chiếm tỉ trọng cao trong toàn bộ ngành công nghiệp của Việt Nam.

Bắt đầu từ thời kỳ đổi mới 1986, nền công nghiệp hoá chất nước ta đã phát triển ổn định. Tốc độ tăng trưởng cao nhất vào thời kỳ 1991 – 1995, đạt mức ở 20%/năm. Những năm cuối thế kỷ XX, ngành công nghiệp hoá chất nước ta cũng tăng trưởng ở tất cả các thành phần kinh tế.

Sản phẩm công nghiệp nhựa là thùng phuy 220l, có công dụng chứa đựng các hóa chất công nghiệp, chỉ xài 1 lần.

Các chuyên ngành và sản phẩm chính của công nghiệp hoá chất ở Việt Nam là phân bón, hoá chất bảo vệ thực vật, chất tẩy rửa, hoá chất cơ bản, sản phẩm cao su, nhựa, điện hoá, sơn và chất dẻo.

Ngành hóa chất những năm gần đây trở thành mũi nhọn phản ánh sự phát triển công nghiệp một quốc gia. Phát triển về kinh tế kể từ thập niên 1950 đã khẳng định vai trò ngành hóa chất công nghiệp.

Điều này trở nên rõ ràng, sự cạnh tranh giữa các quốc gia, các ngành công nghiệp và các công ty trên toàn cầu. Lợi thế so sánh các quốc gia đã trở thành một vấn đề không còn chủ yếu dựa trên lợi thế về tài nguyên nữa.

Quá trình này được xuất phát từ lịch sử của ngành công nghiệp hóa chất kể từ thập niên 1850. Sự phát triển của ngành hóa chất công nghiệp kéo theo sự phát triển của nhiều ngành khác. Chính sách mà chính phủ duy trì và cải thiện tốc độ tăng trưởng và mức sống của từng đất nước.

Giai đoạn 1958-1960, phương hướng phát triển của Công nghiệp hoá chất (bao gồm cả sản xuất vật liệu xây dựng) trong thời kỳ này là:

– Sản xuất phân bón, thuốc trừ sâu phục vụ nông nghiệp.

– Phát triển mạnh vật liệu xây dựng đáp ứng nhu cầu xây dựng.

– Đẩy mạnh sản xuất các sản phẩm phục vụ các ngành kinh tế khác (acqui, hơi kỹ nghệ, gạch chịu lửa v.v…)

– Đáp ứng nhu cầu dân sinh.

Trong giai đoạn này, Công nghiệp hoá chất là một trong những ngành công nghiệp có tốc độ tăng trưởng cao nhất.

Về phân bón, từ sản lượng 6.000 tấn phốt phát năm 1955, thì năm 1960 đã đạt 541,4 nghìn tấn, trong đó apatit là 490 nghìn tấn và phốt phát nghiền là 49,7 nghìn tấn ( tăng hơn 90 lần).

Về xi măng, từ 8,4 nghìn tấn năm 1955, sản lượng năm 1960 đã đạt 407,9 nghìn tấn (tăng gần 50 lần)

Nhìn chung, trong toàn bộ thời kỳ khôi phục, cải tạo và phát triển kinh tế kéo dài 6 năm, Công nghiệp hoá chất đã tiến một bước dài theo hướng phục vụ nông nghiệp, xây dựng cơ bản và tiêu dùng.

Trong bước đầu của nền công nghiệp Việt Nam, Công nghiệp hóa chất tại các địa phương có một vai trò rất quan trọng trong việc đáp ứng yêu cầu về mặt hàng tiêu dùng của nhân dân (xà phòng, thuốc đánh răng, sơn)… Thậm chí 45 tấn thuốc trừ sâu đầu tiên sản xuất tại Việt Nam vào năm 1960 cũng là của công nghiệp hoá chất địa phương.

Thời kỳ kế hoạch 5 năm lần thứ nhất (1961 – 1965)

Đây là thời kỳ mà những kết quả đạt được của Công nghiệp hoá chất tuy chưa lớn, nhưng đối với một đất nước vừa thoát khỏi những năm dài chiến tranh, một đất nước nghèo nàn và lạc hậu, thì những thành tựu đạt được thật là to lớn và đáng tự hào.

Nhờ có 2 nhà máy phân bón, kể từ năm 1961, lần đầu tiên nước ta đã sản xuất được phân lân chế biến. Sản lượng phân hoá học trong năm 1964 , năm cao nhất của thời kỳ kế hoạch, là 205,26 nghìn tấn, trong đó supe phốt phát là 135,88 nghìn tấn.

Sản lượng apatit nguyên khai cũng tăng nhanh chóng lên đến mức cao nhất vào năm 1964, đạt 864 ngàn tấn, trong đó 7.400 tấn được nghiền làm phân bón.

Trong thời kỳ này Công nghiệp hoá chất cũng bắt đầu sản xuất nhiều thuốc trừ sâu.

Ngành hóa chất cơ bản cũng bắt đầu hình thành với các sản phẩm như axit sunfuric, axit clohyđric, xút lỏng, clo lỏng.

Ngành năng lượng điện hóa đã bắt đầu cung cấp pin và acqui cho quốc phòng, đáp ứng nhu cầu của các ngành kinh tế và tiêu dùng.

Ngành công nghiệp cao su cũng bắt đầu sản xuất được lốp ôtô với sản lượng ban đầu là 22,5 nghìn bộ (năm 1964) và sau đó, đưa lên 29 nghìn bộ (năm 1965) chưa kể một số lượng lớn lốp đắp, phục vụ kịp thời cho chiến đấu và sản xuất. Các mặt hàng tiêu dùng cũng tăng nhanh sản lượng.

Trong lĩnh vực vật liệu xây dựng, sản lượng xi măng tăng đáng kể.

Kết thúc kế hoạch 5 năm lần thứ nhất, mặc dù chịu nhiều tổn thất trong chiến tranh phá hoại của Mỹ, nhưng Công nghiệp hóa chất và vật liệu xây dựng vẫn tiếp tục phát triển, chiếm vị trí quan trọng trong công nghiệp. Cơ cấu ngành cũng có nhiều thay đổi. Lĩnh vực sản xuất tăng nhanh. Chúng ta đã có Công nghiệp hoá chất vô cơ cơ bản và năng lượng hoá học.

Đã hình thành ba khu công nghiệp hoá chất tập trung ở các khu vực : Hà Nội, Vĩnh Phú (Việt Trì – Lâm Thao) và Hải Phòng.

Thời kỳ chống chiến tranh phá hoại bằng không quân của Mỹ (1965 – 1975)

Sản phẩm quan trọng nhất trong thời kỳ này là phân lân. Các sản phẩm trọng yếu khác của ngành đều phục hồi nhanh và vượt xa mức trước chiến tranh.

Trong 20 năm xây dựng và phát triển, từ hòa bình lập lại đến năm 1975, Công nghiệp hoá chất đã có bước phát triển rất to lớn. Về cơ cấu ngành, đã hình thành nhiều thành phần kinh tế – kỹ thuật thiết yếu trong nền kinh tế quốc dân:

• Công nghiệp sản xuất phân bón, thuốc trừ dịch hại và các hoá chất phục vụ nông nghiệp khác;
• Công nghiệp mỏ phục vụ ngành hoá chất;
• Công nghiệp cao su;
• Công nghiệp hoá chất cơ bản;
• Công nghiệp pin – acquy;
• Công nghiệp xà phòng…
• Các hóa chất cơ bản như xút, clo (cho công nghiệp giấy, công nghiệp thực phẩm và xử lý nước), axit sunfuric ( cho công nghiệp acquy,sản xuất phèn) v.v… cũng hoàn toàn do các cơ sở quốc doanh đảm nhiệm. Tất cả các hoá chất và sản phẩm liên quan đến hoá chất cần thiết cho quốc phòng đều do Tổng cục Hóa chất sản xuất theo kế hoạch đặc biệt nhằm đáp ứng các yêu cầu cụ thể.
• Ngoài sản xuất, khu vực nghiên cứu thiết kế cũng được hình thành. Trong ngành có hai cơ quan khoa học là Viện Hoá học Công nghiệp (thành lập năm 1955) Và Viện Thiết kế Hoá chất (thành lập năm 1967).Ngành có một trường đào tạo kỹ thuật viên, hai trường đào tạo công nhân kỹ thuật và một trường quản lý kinh tế.

Giai đoạn phát triển 1976-1985 của ngành

Trong kỳ kế hoạch này, nhờ Nhà máy Phân lân Ninh Bình đi vào sản xuất và Nhà máy Supe phốt phát Lâm Thao tiếp tục mở rộng, đưa công suất lên 300 nghìn tấn/năm, nên sản lượng phân lân chế biến năm 1985 đã tăng gấp 1,5 lần so với năm 1980. Sản lượng thuốc trừ sâu cũng tăng gấp 2,2 lần. Các sản phẩm chủ yếu khác như các hóa chất vô cơ cơ bản và nhất là các sản phẩm tiêu dùng thiết yếu của ngành như săm lốp xe đạp, pin, chất tẩy rửa v.v… đều tăng sản lượng và số mặt hàng. Tuy nhiên, các sản phẩm phụ thuộc nhiều vào nguyên liệu nhập khẩu đều bị giảm. Điển hình là săm lốp ôtô, thuốc đánh răng và xà phòng thơm.

Thời kỳ kế hoạch 5 năm (1991 – 1995)

Mặc dù khu vực ngoài quốc doanh phát triển mạnh, đặc biệt là các doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài, nhưng các doanh nghiệp quốc doanh vẫn giữ vai trò chủ đạo, chiếm tỷ trọng 74,4%, trong đó hai Tổng công ty Hóa chất chiếm 43%.

Khu vực công nghiệp địa phương trong sản xuất với số lượng doanh nghiệp còn rất ít, nhưng cũng có một vị trí đáng kể trong ngành. Giá trị sản xuất công nghiệp năm 1995 của các liên doanh đã chiếm 13,6% giá trị toàn ngành.

Giai đoạn năm 1995 -2009

Giai đoạn này, Tổng Công ty Hóa chất Việt Nam đã có những bước phát triển vượt bậc, đã tăng nhanh năng lực sản xuất, kinh doanh, tiếp tục đóng góp lớn cho việc bảo đảm cung ứng nhiều sản phẩm hàng hoá thiết yếu cho nền kinh tế; tạo nguồn thu cho ngân sách; cùng với các Tập đoàn và Tổng Công ty nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong ngành sản xuất phân bón và một số lĩnh vực then chốt của nền kinh tế. Quy mô vốn sở hữu của Tổng Công ty từ 2006 đã tăng lên đáng kể. Năm 2006, tổng vốn chủ sở hữu của Tổng Công ty là 4.342 tỷ đồng, cuối năm 2008 đã đạt 6.818 tỷ đồng, tăng 56,79; các chỉ tiêu kinh tế chủ yếu đều vượt so với kế hoạch đề ra, duy trì được tốc độ tăng trưởng. Tính đến thời điểm 30 tháng 11 năm 2009, ngoài Công ty mẹ, Tổng Công ty có 10 Công ty con mà Tổng Công ty giữ 100% vốn điều lệ, 10 Công ty trên 50% vốn điều lệ, 11 Công ty liên kết và 4 Công ty liên danh với nước ngoài, một Trường cao đẳng và một Viện nghiên cứu, phát triển.

Những năm gần đây, trong bối cảnh toàn cầu hoá, hội nhập ngày càng sâu rộng, phải cạnh tranh ngày càng gay gắt cả trong nước và quốc tế, Tổng Công ty có những phát triển vượt bậc và toàn diện trên các mặt sản xuất, kinh doanh, đầu tư xây dựng cơ bản, lao động sáng tạo, ứng dụng thành tựu KHCN, bảo vệ môi trường, công tác xã hội từ thiện ….

Tổng Công ty đã góp phần đảm bảo an ninh lương thực đất nước, mỗi năm cung cấp cho nông dân 1,4 triệu tấn phân chứa lân gồm supe photphat và phân lân nung chảy; đáp ứng 100% nhu cầu của cả nước; khoảng 1,4 – 1,6 triệu tấn phân NPK các loại và 150 nghìn tấn phân đạm. Ngoài phân bón, các ngành như cao su (săm lốp ôtô, xe đạp, xe máy); chất giặt rửa, các sản phẩm điện hóa (pin, ắcquy), hoá chất cơ bản (xút, axít …) cũng được phát triển. Trong 10 năm 1998-2008, tốc độ tăng trưởng bình quân của Tổng Công ty là 11,13%, chiếm tỷ trọng 10%, giữ vị trí đáng kể trong toàn ngành công nghiệp.

Ngày 23/12/2009, Thủ tướng Chính Phủ ban hành Quyết định số 2180 TTg thành lập Tập đoàn Hóa chất Việt Nam (VINACHEM) và ngày 20 tháng 1 năm 2010, Tập đoàn Hóa chất Việt Nam đã làm lễ ra mắt tại Hà Nội. Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là doanh nghiệp đa sở hữu, trong đó sở hữu nhà nước là chi phối, hoạt động theo mô hình Công ty mẹ – Công ty con, được thành lập theo trên cơ sở xắp xếp, tổ chức lại Tổng công ty Hóa chất Việt Nam.

Năm 2000 giá trị tổng sản lượng của công ty đạt 6.227 tỉ đồng, tăng 19,7% so với năm 1999. (theo Tổng Công ty Hoá chất Việt Nam)

Việt Nam thực hiện công cuộc đổi mới, những cải cách kinh tế đã thúc đẩy sự tăng trưởng kinh tế, phát triển công nghiệp – nông nghiệp. Nhu cầu về nguyên liệuhoá chất cũng ngày càng tăng với tốc độ tăng trưởng sản xuất hoá chất hằng năm là 15%. Sự tăng trưởng kinh tế đó đẫn đến gia tăng lượng chất thải và phát sinh nhiều chủng loại chất thải độc hại.

Tình trạng đó đã tác động đến môi trường. Việt Nam đang trong tình trạng thiệt hại về môi trường ở mức cao (khoảng 10% GDP) và giá trị này đang có khuynh hướng gia tăng (theo TS. Trương Mạnh Tiến). Các dây chuyền sản xuất hoá chất hoặc có sử dụng hoặc thiếu nhiều trang bị an toàn. Công nghệ sản xuất sạch hơn trong sản xuất hoá chất còn chưa được áp dụng rộng rãi.

Nhiều hoá chất độc hại trong dây chuyền chưa được thay thế. Các cơ sở sản xuất còn thiếu hệ thống xử lý chất thải.

Nổi bật là vụ rò rỉ khí mêtan ngày 11/01/1999 ở mỏ than Mạo Khê, Quảng Ninh làm 19 người chết, 12 người bị thương; hay vụ ngạt khí mêtan ngày 06/07/2000 tại công ty thủy sản Cam Ranh, Khánh Hoà làm 4 người chết (theo “hiện trạng môi trường Việt Nam năm 2000”, báo cáo của Bộ KHCN&MT trình Quốc hội khoá X). Vấn đề môi trường ở các nhà máy sản xuất hoá chất thường xuyên được đặt ra. Tại mỗi nhà máy cần có những đánh giá tình trạng môi trường và hiệu quả của những biện pháp kiểm soát môi trường tại cơ sở.

Công nghiệp Việt Nam đặt ra nhu cầu về xử lý – tận dụng chất thải của ngành hoá chất và đây cũng là nhiệm vụ của ngành hoá chất trong quá trình xây dựng nền kinh tế phát triển bền vững.

So với các nước Đông Nam Á khác như Indonexia, Thái Lan, Xingapo thì công nghiệp hoá chất Việt Nam hãy còn nhỏ bé. Cho tới nay, chúng ta chỉ mới khai thác dầu thô, đang xây dựng nhà máy lọc dầu. Có công nghiệp hoá dầu mới phát triển mạnh các ngành sản xuất hoá chất hữu cơ và sản phẩm từ háo chất hữu cơ như sản xuất phân đạm, sợi hoá học, sơ, chất dẻo… Khai thác khoáng sản ở ta cũng chưa phát triển, chỉ ở mức xuất khẩu quặng, chưa có công nghệ chế biến tiên tiến. Ngành sản xuất hoá chất vô cơ chưa đáp ứng nhu cầu trong nước.

Sự ra đời của Tập đoàn Hóa chất Việt Nam là một dấu ấn quan trọng, một bước ngoặt lịch sử, tạo ra thế và lực mới để phát triển Ngành hóa chất Việt Nam trong thập kỷ đầu tiên của thế kỷ 21.

Khác với đóng góp trực tiếp vào nông nghiệp. Công nghiệp hóa chất đóng góp gián tiếp cho hầu hết mọi lĩnh vực của mỗi nền kinh tế. Trong cuộc sống hàng ngày, con người sử dụng rất nhiều sản phẩm công nghiệp và hầu hết trong đó có liên quan đến Công nghiệp hóa chất theo cách này hay cách khác.

Sản xuất hàng tiêu dùng sử dụng khoảng 10% hóa chất trực tiếp, nhưng các ngành khác gián tiếp tham gia vào hàng tiêu dùng cũng sử dụng đáng kể các sản phẩm hóa học.

Các sản phẩm hóa chất thông thường bao gồm bột màu, cao su tổng hợp, polyme, nhựa và chất nổ. Nhựa, muối, axit và phân bón là những sản phẩm được sử dụng rộng rãi và gắn bó cũng như ảnh hưởng trực tiếp đến cuộc sống hàng ngày của con người. Các ngành công nghiệp hàng tiêu dùng, nông nghiệp và các nhà sản xuất đều sử dụng các sản phẩm này.

Nguồn: eiindustrial.com

Công tác cải cách hành chính của Cục Hóa chất (Bộ Công Thương) thời gian qua được các tổ chức, cá nhân và doanh nghiệp đánh giá cao bởi đã loại bỏ và đơn giản hóa nhiều điều kiện, thủ tục hành chính

Theo Cục Hóa chất, năm 2018, Cục đã thực hiện hủy bỏ, bãi bỏ 24 TTHC, công bố ban hành mới 18 TTHC trong lĩnh vực hóa chất. Trong đó, 18/18 TTHC được áp dụng trên môi trường mạng internet từ cấp độ 3 trở lên; 4 TTHC áp dụng cơ chế hải quan 1 cửa quốc gia (khai báo hóa chất; cấp Giấy phép xuất nhập khẩu vật liệu nổ công nghiệp; cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ và cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất công nghiệp); 2 thủ tục cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất thuốc nổ và cấp Giấy phép xuất khẩu, nhập khẩu tiền chất công nghiệp chính thức triển khai trên cơ chế một cửa quốc gia từ ngày 24/12/2018.

Thực hiện các Nghị quyết của Chính phủ về đơn giản hóa TTHC, tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp tăng cường khả năng cạnh tranh quốc gia, Cục Hóa chất rà soát, đề xuất bãi bỏ và đơn giản hóa 46/130 điều kiện sản xuất, kinh doanh (tương đương với 35,4%).

Ông Nguyễn Văn Thanh – Cục trưởng Cục Hóa chất – cho biết, từ ngày 7/1/2019, Thông tư số 49/2018/ TT-BCT bãi bỏ Thông tư số 42/2013/TT-BCT ngày 31/12/2013 của Bộ trưởng Bộ Công Thương quy định quản lý, kiểm soát tiền chất trong lĩnh vực công nghiệp có hiệu lực, các tổ chức, cá nhân trong khu chế xuất khi nhập khẩu tiền chất từ doanh nghiệp nội địa và tổ chức, cá nhân khi xuất khẩu tiền chất từ nội địa vào khu chế xuất sẽ không phải xin Giấy phép xuất, nhập tiền chất công nghiệp. Như vậy, theo thống kê của Cục Hóa chất, sẽ giảm khoảng 6.000 hồ sơ/năm, tương đương 50% hồ sơ mà doanh nghiệp không phải xin cấp phép xuất nhập khẩu tiền chất công nghiệp.

“Thời gian trả kết quả TTHC giảm từ 7-10 ngày (tùy từng TTHC) xuống chỉ còn 3-5 ngày. Riêng khai báo hóa chất, chỉ sau khoảng 15 giây điền đầy đủ thông tin trên internet, tổ chức, cá nhân sẽ nhận được kết quả phản hồi tự động”- ông Nguyễn Văn Thanh thông tin.

Tiếp tục rà soát, bãi bỏ

Cục Hóa chất đang tiếp tục thực hiện các TTHC được công bố trong bộ TTHC thuộc chức năng quản lý nhà nước của Bộ Công Thương; rà soát TTHC trong lĩnh vực phụ trách để hoàn thành các phương án đơn giản hóa TTHC trong những năm tiếp theo.

Cụ thể, Cục Hóa chất đang tiến hành rà soát để bãi bỏ một số điều kiện đầu tư trong lĩnh vực hóa chất và tiền chất thuốc nổ phục vụ xây dựng Nghị định liên quan đến điều kiện đầu tư, kinh doanh thuộc phạm vi quản lý nhà nước của Bộ Công Thương.

Ông Nguyễn Văn Thanh nhấn mạnh, năm 2019, Cục Hóa chất tiếp tục hoàn thành xây dựng Nghị định xử phạt trong lĩnh vực hóa chất, thông tư quy định về quản lý tiền chất thuốc nổ; Nghị định về việc thực hiện Công ước Minamata về thủy ngân; hoàn thiện Đề án xây dựng quyết định sửa đổi bổ sung một số điều của quy chế hoạt động ứng phó sự cố hóa chất độc ban hành kèm theo Quyết định số 26/2016/ QĐ-TTg ngày 1/7/2016 của Thủ tướng Chính phủ.

Rà soát, đơn giản hóa TTHC và thực hiện qua dịch vụ công trực tuyến đã mang lại những kết quả nhất định: Tiết giảm thời gian, nhân lực, chi phí, đồng thời tăng độ hài lòng của người dân, doanh nghiệp.

Ngành hóa chất là ngành công nghiệp có đóng góp quan trọng trong hầu hết các hoạt động công nghiệp; góp phần quan trọng trong đảm bảo an ninh lương thực và đồng hành, hỗ trợ quá trình công nghiệp hoá, phát triển kinh tế, xã hội của đất nước. Vì vậy, trong bối cảnh mới đòi hỏi phải có những định hướng, giải pháp phù hợp để ngành công nghiệp này phát triển tương xứng với tiềm năng.

Ngành kinh tế Việt Nam hầu như phụ thuộc vào nền nông nghiệp và ngành công nghiệp hóa chất mới xuất hiện. Kết quả là, cả nước phải nhập khẩu các hóa chất nông nghiệp và các sản phẩm hóa chất khác.

Ngành hóa chất Việt Nam vẫn còn trong giai đoạn trứng nước khi chỉ sản xuất các loại hóa chất cơ bản hạn chế. Hóa chất sử dụng cho ngành công nghiệp không đáp ứng được nhu cầu nội địa và chỉ đủ dùng cho sản xuất thuốc trừ sâu và các loại sản phẩm cơ bản khác. Ngoài ra, trong nước không sản xuất hóa chất tinh khiết và đặc biệt. Về mặt hóa chất, mỗi năm có khoảng từ 70% nhu cầu u rê được nhập khẩu trong khi amoni phosphate nhập khẩu 100%.

Công nghệ sản xuất hóa chất của Việt Nam bị xem là lạc hậu so sánh với cả thế giới nói chung. Sản phẩm hóa chất có hiệu suất ít cạnh tranh hơn với các nước trong cùng khu vực và Việt Nam ít có nhận thức cao về rủi ro hóa học. Điều đó dẫn đến việc mất mát các tài nguyên thiên nhiên và cả nước cũng đối mặt với vấn đề 6 nhiễm môi trường nghiêm trọng. Hiện tại, thị trường hóa chất nông nghiệp Việt Nam chiếm chừng 0.5% thị trường quốc tế.

Cơ hội đầu tư vào lĩnh vực hóa chất:

Ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam đang vươn mình lớn mạnh với tỉ lệ tăng trưởng mỗi năm 12%, trở thành một trong những ngành kinh tế trọng điểm và được ưu tiên để đáp ứng các nhu cầu cho các ngành công nghiệp khác và nền kinh tế nói chung. Sản xuất chất tẩy rửa và mỹ phẩm đang được mở rộng nhanh chóng ở Việt Nam. Những công ty Việt Nam như NET, LIX, Daso và các liên doanh cũng như các công ty với 100% vốn nước ngoài chẳng hạn Lever Việt Nam, P&G cung đã mang lại cho người tiêu dùng các sản phẩm mới chất lượng và mẫu mã đẹp. Việc sản xuất sơn và các sản phẩm cao su cũng tăng là kết quả của các công ty như Đông Á, Đồng Nai và Casumina.

Ngành công nghiệp hóa chất rất quan trọng cho sự phát triển của những ngành công nghiệp khác. Theo Nghị quyết 207/2005/QD-TTg, Thủ tướng đã phê duyệt kế hoạch phát triển ngành hóa chất đến 2010 và phát triển tận 2020. Theo quyết định này, ngành công nghiệp hóa chất được xem là một trong những ngành then chốt và được ưu tiên. Vì thế, tất cả các nguồn lực trong và ngoài nước sẽ tập trung vào toàn diện ngành hóa chất, bao gồm các lĩnh vực chủ yếu như phân bón, cao su thông dụng và chuyên dụng, hóa chất cơ bản (bao gồm hóa chất hữu cơ và vô cơ), hóa dầu, hóa chất tinh khiết, hóa dượng và hóa chất tiêu dùng để đáp ứng nhu cầu nội địa và yêu cầu hội nhập kinh tế khu vực và cả thế giới.

Thêm vào đó, kế hoạch đã khuyến khích việc áp dụng công nghệ hiện đại cho sản phẩm hóa chất chất lượng cao với giá cả cạnh tranh và giảm thiểu các tác động bất lợi của việc sản xuất hóa chất lên môi trường. Ngoài ra, kế hoạch phát triển cũng phải đi đôi với việc chuyển đổi cơ cấu ngành công nghiệp và kinh tế nói chung.

Bộ kinh tế, thương mại và công nghiệp Nhật Bản (Meti) và Bộ công nghiệp và thương mại Việt Nam bắt đầu hợp tác ngày 15 tháng Bảy. “Luật hóa chất” là một phần của kế hoạch an toàn hóa chất bền vững tại châu Á, do Nhật Bản đề xuất tại hội nghị thường đỉnh Nhật Bản- ASEAN tháng Mười, 2010, nhằm đảm bảo các nước châu Á đưa vào hệ thống quản lí hóa chất dựa trên đánh giá rủi ro khoa học. Luật hóa chất dự đoán sẽ giúp Việt nam xây dựng, cũng cố hệ thống quản lí thông qua các chính sách đối thoại cũng như hỗ trợ kĩ thuật được thiết kế để giúp xây dựng chính sách và qui định.

Đây là những nội dung thiết thực của sự hợp tác:

_Phát triển kế hoạch thực hiện lắp đặt hệ thống quản lí hóa chất dựa trên đánh giá và quản lí rủi ro.

_Phát triển hệ thống cơ sở dữ liệu cho hóa chất và danh sách hóa chất để hỗ trợ việc thực hiện Luật hóa chất tại Việt Nam.

_Cung cấp các kiến nghị và nguyên tắc chỉ đạo phát triển tài liệu thực hiện, chẳng hạn như hướng dẫn cho Luật hóa chất bao gồm văn bản thực hiện cho Hệ thống hài hòa toàn cầu về phân loại và ghi nhãn cho hóa chất (GHS).

_Khóa đào tạo cho các cán bộ chính phủ và doanh nghiệp tư nhân để phát triển năng lực đánh giá và quản lí rủi ro hóa chất.

_Khóa đào tạo cho quản lí an toàn hóa chất độc hại trong nhà máy.

UNDP và Việt Nam hợp tác:

Cục hóa chất- Bộ công thương Việt Nam (VCA) dưới Bộ công nghiệp và thương mại cùng chương trình phát triển liên hợp quốc (UNDP) ngày 31/10 đã hợp tác khởi động dự án quản lí hóa chất. UNDP và chương trình môi trường liên hợp quốc (UNEP) đã tài trợ kinh phí hơn 400,000 USD. Ngoài ra, dự án cũng củng cố lại năng suất để hợp nhất các phương pháp quản lí hóa chất tối ưu trong quá trình phát triển và lập kế hoạch (SAICM). Nguyên nhân do dự án này là UNDP thấy rằng dù ngành công nghiệp hóa chất tại Việt Nam chỉ chiếm chừng 10% giá trị sản xuất công nghiệp Việt Nam và sử dụng 10% số lao động công nghiệp, nhưng có thể gây ảnh hưởng xấu lên môi trường và sức khỏe con người. Điều đó chứng minh rằng sự quản lí hóa chất tại Việt Nam cần nhiều hỗ trợ, sự thiếu liên kết, đồng bộ giữa các Bộ và cơ quan có liên quan, nhận thức thấp về rủi ro hóa học và qui trình an toàn có thể dẫn đến nhiều tái hại xấu. Vì thế, UNDP kì vọng rằng Việt Nam có thể thành lập cơ chế điều phối để quán lí hóa chất tốt ưu cùng phương pháp thống nhất và nâng cao nhận thức đầy đủ giữa chính phủ và các tổ chức liên quan để đảm bảo sự phát triển bền vững của nền kinh tế.

Nguồn: hoachatcongnghiep.com

Ngành công nghiệp hóa chất tại Việt Nam ngày càng phát triển mạnh mẽ. Đặc điểm nổi bật của nó là sự đa dạng về các loại hình sản phẩm nhằm phục vụ cho tất cả các ngành kinh tế kỹ thuật. Nó đóng vai trò quan trọng, góp phần quan trọng trong sự phát triển kinh tế của cả nước.

1. Lịch sử hình thành và phát triển của ngành công nghiệp hóa chất tại Việt Nam

Ngành công nghiệp hóa chất đã không còn quá xa lạ với người dân Việt Nam.

– Năm 1954, nền công nghiệp hóa chất bắt đầu được xây dựng trên quy mô lớn. Trải qua hơn một thập kỷ, nền công nghiệp hóa chất ngày càng phát triển mạnh mẽ và dần trở thành 1 ngành kinh tế về kỹ thuật độc lập.

– Những năm 1980 – 1985, nó dần chiếm được vị thế cao trong toàn bộ ngành công nghiệp Việt Nam.

– Năm 1985, bắt đầu thời kỳ đổi mới, nền công nghiệp hóa chất nước ta phát triển ổn định.

– Từ năm 1992 – 1995, nó đạt mức độ tăng trưởng cao nhất – 20% / năm.

– Những năm cuối thế kỷ XX đến nay, công nghiệp hóa chất nước ta cũng tăng trưởng ở tất cả các thành phần kinh tế.

Ngành công nghiệp hóa chất đã hình thành và phát triển từ rất lâu đời. Vậy hóa chất là gì? Tất cả sẽ được Hoàng Phát JSC sẽ được giải đáp mọi thắc mắc của khách hàng.

2. Thực trạng của ngành công nghiệp hóa chất ở việt nam hiện nay

Công nghiệp hóa chất là cái tên không qua xa lạ với người dân Việt Nam. Nó có mặt ở khắp các ngành công nghiệp, từ các khâu sản xuất hay ở các xí nghiệp, nhà xưởng đến sản xuất lương thực thực phẩm.

Ngành này có đặc điểm chính là sự đa dạng các sản phẩm, có thể phục vụ cho tất cả các ngành công nghiệp khác. Chính vì thế, nó khai thác các tài nguyên của đất nước. Từ khoáng sản, dầu khí cho đến sản phẩm, phụ phẩm và thậm chí là cả phế thải của công nghiệp, nông nghiệp. Nó đóng một vai trò cực kỳ quan trọng trong nền kinh tế của một đất nước

Sự phát triển mạnh mẽ của ngành này dẫn đến sự gia tăng lượng chất thải, tác độc mạnh mẽ đến môi trường. Không những thế, các dây chuyền về sản xuất hóa chất có thể thiếu nhiều trang bị an toàn, gây nguy hiểm cho người lao động. Đồng thời, các công nghệ làm sạch vẫn chưa được sử dụng rộng rãi. Nhiều doanh nghiệp, cơ sở sản xuất vẫn còn thiếu hệ thống để xử lý chất thải.

Sự phát triển của ngành càng phát triển mạnh mẽ, chính vì thế các công ty hóa chất mọc lên như nấm. Tuy nhiên không phải công ty nào cũng uy tín chất lượng. Cùng HoangphatJSC tổng hợp top những công ty hóa chất tốt nhất thị trường Việt Nam hiện nay.

3. Đánh giá của nền công nghiệp hóa chất 

Ngành công nghiệp hóa chất của nước ta nhìn chung vẫn còn rất lạc hậu, năng suất lao động thấp. Với một số ngành cơ bản như hóa dầu, hóa hữu cơ về cơ bản chưa hình thành hoặc mới bắt đầu. Nền công nghiệp hóa chất vẫn chưa đủ khả năng đáp ứng được nhu cầu của các ngành kinh tế khác.

Công nghiệp hóa chất ở Việt Nam chủ yếu nhằm phục vụ nông nghiệp, sản xuất công nghiệp và tiêu dùng. Các ngành đó bao gồm:

– Hóa chất để phục vụ cho nông nghiệp: Phân bón như phân lân, phân đạm, phân NPK,…

– Hóa chất dùng để bảo vệ thực vật

– Hóa chất vô cơ cơ bản: Soda, xút, axit sulfuric, axit photphoric, axit clohydric,…

– Hóa chất của ngành công nghiệp: Đất đèn, oxy, cacbonic, than hoạt tính, amoniac, phụ gia của sản phẩm dầu mỏ, que hàn, nguyên liệu nhựa

– Hóa chất dùng trong tiêu dùng: Xăng dầu, chất tẩy rửa, pin ắc quy, cao su, sơn

Ngành công nghiệp hóa chất của nước ta đang ngày càng phát triển mạnh mẽ. Từng bước xây dựng được nền công nghiệp hóa chất có cơ cấu hợp lý và hiện đại. Liên tục xây dựng hình thành lên các khu công nghiệp tập trung với những công nghệ tiên tiến hiện đại nhất.

Nguồn: hoangphatjsc.com

Trong ngành công nghiệp, một số loại chất bẩn, chất thải không thể xử lý được bằng các hóa chất thông thường. Chúng cần đến những loại hóa chất tẩy rửa công nghiệp chuyên dụng. Tuy nhiên, mặc dù có hiệu quả cao trong việc làm sạch nhưng chúng lại chứa nhiều thành phần không tốt cho sức khỏe con người cũng như môi trường xung quanh. Vậy khi sử dụng loại hóa chất này, người dùng phải ghi nhớ những điều gì cho đúng cách, an toàn?

Sử dụng đúng loại hóa chất tẩy rửa công nghiệp đúng công việc của mình

Mỗi một loại hóa chất có công dụng, mục đích sử dụng và chức năng xử lý khác nhau. Có loại dùng để tẩy nấm mốc, có loại sử dụng để làm sạch dầu mỡ,… Do đó, khi sử dụng, bạn cần phải phân biệt cũng như nắm rõ tác dụng, để chọn đúng loại hóa chất cho công việc của mình.

Điều này vừa giúp mang tới hiệu quả tẩy rửa cao vừa tránh các tình huống xấu xảy ra. Bởi đôi khi, hóa chất tiếp xúc, chịu xúc tác với những chất bẩn tạo ra các phản ứng hóa học nguy hiểm, tạo nên các chất có hại cho sức khỏe con người, môi trường xung quanh.

Pha đúng liều lượng theo quy định của nhà sản xuất

Trên mỗi một chai hóa chất, nhà sản xuất luôn có những hướng dẫn sử dụng, cách pha chế đi cùng. Các công thức và cách pha này đều đã được nghiên cứu, tính toán kỹ lượng, tỉ mỉ và vô cùng cần trọng để cho ra một tỷ lệ pha trộn hiệu quả nhất trong công việc mà không làm tổn hại tới con người và môi trường. Do đó, chúng luôn được khuyến cáo đọc kỹ hướng dẫn trước khi sử dụng.

Tuy nhiên, thực tế, không ít người vì muốn gia tăng hiệu quả xử lý, đã thực hiện pha sai công thức, dùng trực tiếp hóa chất ở dạng đậm đặc để thao tác. Điều này tồn tại rất nhiều nguy hiểm. Chẳng may làm đổ hoặc để hóa chất bắn vào người sẽ dẫn tới hậu quả vô cùng nghiêm trọng.

Trang bị đầy đủ đồ bảo hộ

Đây là một điều nhất định bạn phải nhớ và thực hiện. Bởi đồ bảo hộ sẽ giúp ngăn chặn hóa chất tiếp xúc trực tiếp với cơ thể. Từ đó, các tác động của hóa chất được hạn chế ở mức tối thiểu.

Đồ bảo hộ thông thường sẽ gồm có: quần áo bảo hộ, kính, mũ, khẩu trang, găng tay, ủng, giày,… Khi sử dụng, chúng phải đảm bảo còn nguyên vẹn, đảm bảo được chức năng bảo vệ cao nhất. Nếu rách hoặc hỏng, bạn cần thay thế, chọn đồ mới để dùng.

Xử lý sạch sẽ chất thải sau khi sử dụng hóa chất tẩy rửa công nghiệp

Sau khi sử dụng hóa chất để tẩy rửa các chất thải, bụi bẩn, bạn cần tiến hành xử lý sạch sẽ lượng hóa chất còn sót lại. Điều này đảm bảo môi trường an toàn, không làm ảnh hưởng tới mọi người xung quanh.

Thay vì việc xử lý bằng tay vô cùng nguy hiểm, độc hại cho cơ thể, bạn nên sử dụng máy hút bụi công nghệ để thực hiện công đoạn này. Sau khi sử dụng hóa chất trên nền nhà hay máy móc,… bạn chỉ cần chọn chức năng hút nước, hóa chất, chất thải trên máy hút bụi. Một cách làm vừa nhanh chóng, đơn giản, hiệu quả lại an toàn cho bản thân.

Bảo quản hóa chất an toàn

Bảo quản hóa chất luôn là một trong những khâu vô cùng quan trọng và yêu cầu bắt buộc phải tuân theo quy định của nhà sản xuất. Bởi nếu bảo quản không tốt sẽ vô cùng nguy hiểm, dễ gây ra những tính huống, sự cố đáng tiếc.

Trên mỗi chai hóa chất đều có những nhãn hiệu quy định mức độ gây hại như: dễ cháy, dễ nổ, gây kích ứng, độc,… Bạn cần căn cứ vào đó để phân loại các hóa chất thành từng nhóm giúp việc bảo quản tương ứng với từng loại. Đồng thời, khu bảo quản cần phải ngăn nắp, gọn gàng, tránh tiếp xúc trực tiếp với ánh nắng mặt trời.

Trên đây, bài viết đã nêu ra những điều cần phải nhớ khi sử dụng hóa chất tẩy rửa công nghiệp. Hi vọng với những chia sẻ này, bạn sẽ biết cách dùng hóa chất một cách an toàn, hiệu quả cao nhất.

Nguồn: soncuong.vn

Phòng Cảnh sát phòng chống tội phạm về môi trường (PCTPVMT), Công an Bình Thuận đã phát hiện và bắt quả tang cơ sở sản xuất kinh doanh gia vị đậu, đường trong khu vực Bến xe Nam, phường Đức Long, TP Phan Thiết đang chế biến đường sử dụng hóa chất công nghiệp không nằm trong danh mục cho phép.

Đây là cơ sở do bà Lý Lệ Châu (SN 1963), trú lô 7, khu phố 6, phường Đức Long, TP Phan Thiết làm chủ.

Theo lực lượng chức năng cho biết, quá trình chế biến đường của cơ sở này được thực hiện như sau: đường cát trắng nguyên bao (50kg/bao) có xuất xứ rõ ràng được cơ sở này mua về với số lượng lớn, sau đó số đường này sẽ được hòa trộn với a-xít phốt-pho-ríc (H3PO4), phẩm mầu và nước theo tỷ lệ: 150 kg đường (ba bao) hòa với 20 lít nước, một muỗng a-xít phốt-pho-ríc, một ly phẩm mầu vàng được đổ vào thiết bị trộn (thường dùng trong xây dựng) để trộn đều lên. Trộn xong, đường trắng sẽ chuyển sang mầu vàng tươi bắt mắt, dẻo, không đóng cục, đồng thời trọng lượng sẽ được tăng lên. Sau đó, số đường này sẽ được cơ sở đóng gói với khối lượng 12 kg/gói và bán cho các tiểu thương kinh doanh đường, các cơ sở pha chế rang cà-phê trên địa bàn TP Phan Thiết.

Bà Lý Lệ Châu, chủ cơ sở cho biết, đường trắng được mua về với giá 12.000 đồng/kg, sau khi pha trộn sẽ được bán với giá 13.000 đồng/kg. Mỗi ngày, cơ sở dùng 20 bao đường trắng (1 tấn) để chế biến ra đường mầu vàng. Cơ sở của bà Châu chế biến đường theo cách này đã nhiều năm nay.

Một cán bộ của Phòng PCTPVMT, thành viên trong đoàn kiểm tra cho biết, a-xít phốt-pho-ríc (H3PO4) được cơ sở của bà Châu dùng chế biến đường là một loại hóa chất dùng để sản xuất chất tẩy rửa công nghiệp không nằm trong danh mục được dùng để chế biến thực phẩm. Khi sử dụng, sẽ gây tác hại rất lớn đến sức khỏe con người.

Hành vi sử dụng hóa chất công nghiệp để chế biến đường của cơ sở bà Châu đã bị các lực lượng chức năng lập biên bản và xử phạt theo Nghị định 178/2013/NĐ-CP của Chính phủ về Quy định xử phạt vi phạm hành chính về An toàn thực phẩm; đồng thời tịch thu 150 kg đường đã pha chế và 18 kg a-xít phốt-pho-ríc (H3PO4) sử dụng để chế biến đường.

Nguồn: dantri.com.vn

Theo tính toán, sau khi các dự án đang triển khai hoàn thành và hoạt động ổn định, giá trị tổng sản lượng ngành công nghiệp hóa chất chiếm tỷ trọng từ 13-14% toàn ngành công nghiệp…

Hóa chất là ngành công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong hầu hết các hoạt động công nghiệp nói riêng và kinh tế – xã hội nói chung. Tuy nhiên, một trong những điểm yếu nhất của ngành này là khả năng cung ứng nguyên liệu đầu vào cho các ngành sản xuất và tiêu dùng, vì thế nhiều sản phẩm hóa chất quan trọng vẫn phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong 5 tháng đầu năm 2021, một số sản phẩm quan trọng của ngành hóa chất có kim ngạch nhập khẩu tăng cao so với cùng kỳ, như chất dẻo đạt gần 5 tỷ USD, tăng 50,6%; sản phẩm chất dẻo đạt 3,4 tỷ USD, tăng 24,5%; hóa chất đạt 3,2 tỷ USD, tăng 60,1%; sản phẩm hóa chất đạt 3 tỷ USD, tăng 35,6%… Các thị trường nhập khẩu chủ yếu là từ Trung Quốc, Đông Nam Á, Hàn Quốc..

1. LO RỦI RO, NHIỀU ĐỊA PHƯƠNG NGẠI ĐẦU TƯ

Tại buổi làm việc với Cục Hóa chất mới đây, Bộ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Hồng Diên nhận định ngành hóa chất là ngành công nghiệp cơ bản, lâu đời, có đóng góp quan trọng trong hầu hết các hoạt động công nghiệp nói riêng và kinh tế xã hội nói chung.

Đánh giá về tình hình ngành công nghiệp hóa chất thời gian qua, Cục trưởng Cục Hóa chất Nguyễn Văn Thanh cho biết tổng sản lượng công nghiệp hoá chất Việt Nam hàng năm chiếm khoảng 10-11% tổng giá trị GDP ngành công nghiệp, lực lượng lao động chiếm gần 10% và có năng suất lao động cao 1,36 lần năng suất lao động trung bình của toàn ngành công nghiệp do có mức độ tự động hoá khá cao.

Theo tính toán, sau khi các dự án đang triển khai hoàn thành và hoạt động ổn định, giá trị tổng sản lượng ngành công nghiệp hóa chất chiếm tỷ trọng từ 13-14% toàn ngành công nghiệp.

Tính đến năm 2020, toàn ngành có khoảng 1.818 doanh nghiệp sản xuất phân bổ trên sáu vùng trong cả nước, trong đó 894 doanh nghiệp sản xuất phân bón (chiếm 49%), 106 doanh nghiệp sản xuất hóa chất bảo vệ thực vật (chiếm 6%), 14 doanh nghiệp sản xuất sản phẩm hóa dầu (chiếm 1%), 68 doanh nghiệp sản xuất hóa chất cơ bản (chiếm khoảng 4%)… với khoảng 2,7 triệu lao động trong đó có 725.000 lao động trực tiếp tham gia sản xuất hóa chất và các sản phẩm hóa chất.

Ông Thanh cho biết: “Tín hiệu đáng mừng là trong những năm gần đây, nhiều doanh nghiệp, tập đoàn lớn trong nước rất quan tâm đến đầu tư một số ngành công nghiệp hoá chất. Điều này sẽ trở thành hiện thực nếu chúng ta có một cơ chế chính sách khuyến khích hợp lý”.

Tuy nhiên, ông Thanh cũng chỉ ra những hạn chế của ngành hóa chất, đó là công tác quản lý ngành chưa hiệu quả, thiếu thông tin và cơ chế phối hợp giữa các cơ quan trung ương, địa phương chưa đảm bảo thông tin thông suốt, nhiều trường hợp doanh nghiệp, nhà đầu tư không nắm bắt được thông tin, đầu tư, vận hành các dự án chưa tuân thủ quy định về đầu tư xây dựng và an toàn hóa chất.

Hơn nữa, công nghiệp hóa chất đòi hỏi quy mô đầu tư rất lớn, công nghệ yêu cầu cao, nghiêm ngặt, tiềm ẩn rủi ro. Về phía doanh nghiệp, còn hạn chế về tiềm lực kinh tế, đầu tư nhỏ lẻ, dàn trải, thiếu công nghệ nguồn.

Ở nhiều địa phương, quan niệm và nhận thức về vai trò, tầm quan trọng của phát triển công nghiệp hóa chất chưa đầy đủ, lo ngại nguy cơ ô nhiễm và nguy hiểm, dẫn đến các chủ trương phát triển của nhiều địa phương không thu hút đầu tư công nghiệp hóa chất, thay vào đó là một số ngành nghề dịch vụ, du lịch, công nghiệp chế biến, chế tạo khác.

Theo ông Thanh, những quan niệm này gây khó khăn cho các nhà đầu tư, cản trở sự phát triển của công nghiệp hóa chất, trong khi đây là một trong những ngành công nghiệp nền tảng, làm tiền đề hỗ trợ cho nhiều ngành công nghiệp cũng như cung cấp các sản phẩm thiết yếu quan trọng khác.

Để khắc phục những hạn chế trên, Cục Hóa chất đang triển khai xây dựng Chiến lược phát triển ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam. Dự kiến, sau khi chiến lược được cấp có thẩm quyền phê duyệt sẽ có đủ thông tin dữ liệu của mỗi phân ngành, những khó khăn vướng mắc để bổ sung các giải pháp phù hợp trong quá trình quản lý và phát triển ngành.

2. TẬP TRUNG PHÁT TRIỂN NHỮNG SẢN PHẨM ƯU TIÊN

Theo nhận định của Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên, ngành công nghiệp hóa chất Việt Nam còn nhiều tiềm năng phát triển, nền công nghiệp đang phát triển mạnh, năng động với thị trường tiêu dùng nội địa gần 100 triệu dân.

Trong thời gian qua, ngành hóa chất có sự tham gia đầu tư của nhiều thành phần kinh tế, nhiều dự án quy mô lớn, cho thấy nhu cầu của thị trường và chính sách hấp dẫn của Nhà nước đối với phát triển công nghiệp và công nghiệp hoá chất nói riêng.

Tuy nhiên, đóng góp của ngành còn nhiều hạn chế, chưa tương xứng với tiềm năng, chưa tận dụng tối ưu nguồn tài nguyên, nguyên liệu trong nước dẫn tới chưa làm chủ được thị trường nội địa, nhiều sản phẩm hóa chất quan trọng phục vụ phát triển sản xuất phải phụ thuộc vào nguồn nhập khẩu.

Một phần do đặc thù ngành sản xuất hóa chất cần mức đầu tư lớn nên trước đây ngành chủ yếu phụ thuộc vào thành phần kinh tế nhà nước, các dự án đầu tư hầu hết sử dụng vốn nhà nước.

Để phát triển công nghiệp hóa chất trở thành một ngành công nghiệp nền tảng cho phát triển kinh tế đất nước, Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho rằng về phía cơ quan quản lý, cần phải khẩn trương và tập trung cao để nghiên cứu đề xuất, hoàn thiện Chiến lược phát triển ngành hóa chất Việt Nam đến năm 2030 tầm nhìn đến năm 2045, bám sát vào chiến lược phát triển kinh tế xã hội và Nghị quyết của Đảng.

Đồng thời, xây dựng kế hoạch để phân kỳ tổ chức thực hiện, đặc biệt chú trọng phát triển các lĩnh vực, sản phẩm ưu tiên, bao gồm các sản phẩm hóa chất có nhu cầu lớn, giá trị gia tăng cao, có lợi thế đảm bảo an ninh lương thực, an ninh y tế.

Bên cạnh đó, tập trung nghiên cứu lựa chọn địa điểm phù hợp, khẩn trương khuyến cáo đến các ngành, các cơ quan chức năng và các địa phương bổ sung trong quá trình quy hoạch vùng, quy hoạch tỉnh, quy hoạch quốc gia đối với ngành hóa chất và công nghiệp hóa chất. Đề xuất giải pháp thu hút đầu tư hình thành các tổ hợp sản xuất kinh doanh hóa chất tập trung, có hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, đảm bảo yêu cầu về an toàn, môi trường và có tính đến các yếu tố kinh tế chia sẻ, kinh tế tuần hoàn.

Cùng với việc đẩy mạnh hoạt động hỗ trợ, khuyến khích nghiên cứu khoa học, công nghệ trong ngành hóa chất, tập trung vào việc sử dụng các sản phẩm phụ, chất thải hiện có của ngành làm nguyên liệu cho quá trình sản xuất các sản phẩm khác, thì cũng cần xây dựng, đề xuất các chính sách để phát triển và quản lý mạng lưới các tổ chức tư vấn đầu tư, hỗ trợ cơ quan quản lý cũng như doanh nghiệp trong việc thực hiện các quy định về quản lý hóa chất.

Quan trọng hơn cả, đề xuất xây dựng giải pháp phát triển công nghiệp hóa chất xanh, hiện đại, thân thiện với môi trường, đảm bảo an toàn cho con người.

Đối với các doanh nghiệp, Bộ trưởng cho rằng cần tận dụng cơ hội, nghiên cứu kinh nghiệm của thế giới để biến thách thức thành cơ hội, xây dựng chiến lược phát triển sản xuất kinh doanh của mình. Đồng thời yêu cầu các doanh nghiệp chấp hành nghiêm quy định của pháp luật về đầu tư sản xuất kinh doanh song song với việc đảm bảo an toàn và bảo vệ môi trường.

Bên cạnh đó, chủ động công tác truyền thông, đối thoại với cộng đồng để cải thiện hình ảnh về một nền công nghiệp hóa chất thân thiện với con người và môi trường.

Ngoài ra, các doanh nghiệp cần chủ động nâng cao năng lực trong phân tích, dự báo thị trường để bổ sung hoàn thiện chiến lược, kế hoạch phát triển hợp lý, phấn đấu đạt kết quả sản xuất kinh doanh tốt và sử dụng có hiệu quả các nguồn tài nguyên, nguồn lực xã hội, ứng dụng công nghệ cao để cố gắng giảm thiểu tác động đến môi trường.

“Các doanh nghiệp vừa phát huy nội lực vừa phải tích cực phối hợp với bên ngoài, nhất là liên doanh liên kết trong giai đoạn đầu để vào chuỗi sản xuất cung ứng của các tập đoàn lớn trên thế giới, thông qua các dự án hợp tác với các đối tác nước ngoài để đổi mới công nghệ, nâng cao kỹ năng quản lý, từng bước đưa doanh nghiệp mình vào chuỗi cung ứng toàn cầu”, Bộ trưởng nhấn mạnh đồng thời yêu cầu, các doanh nghiệp tích cực tham mưu với Bộ Công Thương trong việc xây dựng chính sách phát triển công nghiệp hóa chất.

Nguồn: vneconomy.vn

Từ khi hình thành và bắt đầu sản xuất hóa chất vô cơ quy mô lớn vào giữa thế kỷ 18, công nghiệp hóa chất thế giới đã trải qua một chặng đường dài với nhiều bước thăng trầm. Sau thập niên 1920, quang cảnh ngành công nghiệp hóa chất đã thay đổi với việc nhiều công ty hóa chất sát nhập thành những tập đoàn lớn. Hiện nay, công nghiệp hóa chất sản xuất những sản phẩm đạt doanh thu hàng tỷ USD mỗi năm.

Thế kỷ 20 đã chứng kiến sự chi phối của châu Âu, Nhật Bản và Mỹ trong sản xuất hóa chất. Nhưng năm 2009 Trung Quốc đã trở thành quốc gia sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới và cho đến nay vẫn đang tiếp tục phát triển nhanh.

Việc châu Âu mất đi vị thế của khu vực sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới có liên quan nhiều đến những bất ổn chính trị và sự suy yếu của Liên minh Châu Âu. Những diễn biến này đã đẩy công nghiệp hóa chất châu Âu rơi vào tình trạng trì trệ trong các năm từ 2000 đến 2017.

Tất nhiên cũng có những nguyên nhân khác góp phần làm mất đi vị thế hàng đầu của châu Âu, trong đó vấn đề chi phí và các chính sách môi trường được xem như những yếu tố quan trọng nhất. Các luật bảo vệ môi trường chặt chẽ đã gây nhiều khó khăn cho các công ty công nghiệp hóa chất tại đây. Mặt khác, chi phí xây dựng và vận hành nhà máy sản xuất hóa chất tại Trung Quốc hoặc ấn Độ có thể rẻ hơn 40-60% so với ở châu Âu.

Trong khi đó, rất nhiều yếu tố đã giúp cho Trung Quốc trở thành gã khổng lồ mới trong công nghiệp hóa chất toàn cầu, cụ thể là sự sẵn có của các nguồn tài nguyên và công nghệ sản xuất, khả năng cấp vốn nhanh chóng và dễ tiếp cận các nguồn nguyên liệu. Với những yếu tố cơ bản được bảo đảm, công nghiệp hóa chất Trung Quốc đã tiến những bước dài.

Công nghiệp hóa chất toàn cầu trong năm 2019

Công nghiệp hóa chất thế giới đã trải qua năm 2019 đáng chú ý. Với sự hiện diện rõ rệt của Trung Quốc, thị trường hóa chất toàn cầu đã rơi vào tình trạng dư thừa công suất. Trong khi đó, cạnh tranh ngày càng tăng cũng không có tác dụng giảm nhẹ tình hình. Mặt tích cực của vấn đề này là nhu cầu nguyên vật liệu cũng gia tăng cùng với sự phát triển của thị trường Trung Quốc. Điều đó đã giúp các nước khu vực châu Âu tăng cường hoạt động mặc dù thị trường trong chính khu vực vẫn trì trệ.

Năm 2019, các công ty BASF và Bayer của Đức là các công ty hóa chất đạt doanh thu hàng đầu trên thế giới, tiếp theo sau là các công ty Mỹ và Nhật Bản. Nhưng tuy là những khu vực xuất khẩu hóa chất truyền thống, từ năm 2014 xuất khẩu hóa chất của châu Âu và Mỹ đã ngày càng giảm. Khi các luật bảo vệ môi trường tại hai khu vực này trở nên chặt chẽ hơn và chi phí xây dựng nhà máy tăng, vị thế chi phối của công nghiệp hóa chất đã dần dịch chuyển sang châu á và Trung Đông.

Trong năm 2019, công nghiệp hóa chất thế giới đã tiếp tục tăng trưởng với tốc độ chậm, như đã được dự báo trước đó. Công nghiệp hóa chất châu Âu tiếp tục chịu ảnh hưởng bất lợi của những quy định luật pháp chặt chẽ và sự suy yếu của Liên minh Châu Âu. Mặc dù vậy, Đức đã chiếm vị trí đầu tiên trong danh sách các nước sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới, tiếp theo sau là Mỹ và Nhật Bản. ấn Độ cũng nổi lên như một trong những quốc gia xuất khẩu hóa chất hàng đầu.

Những thách thức trong năm 2021

Sang năm 2021, nhu cầu hóa chất được dự báo sẽ tiếp tục đi xuống như đã diễn ra trong năm trước. Xu hướng tăng trưởng chậm của sản xuất hóa chất trong năm 2019 cũng có khả năng sẽ tiếp tục trong năm 2021

Một trong những nguyên nhân của tình trạng tăng trưởng chậm hiện nay trong công nghiệp hóa chất là chi tiêu thấp hơn của người tiêu dùng. Mặt khác, phong trào hoạt động tích cực vì môi trường xanh cũng ảnh hưởng đến nhu cầu và sản xuất hóa chất. Ngày nay, khắp nơi chúng ta đều thấy những biểu ngữ kêu gọi bảo vệ môi trường xanh, không chất dẻo. Nhiều quốc gia cấm sử dụng các loại chất dẻo như túi và chai đựng nước dùng một lần, các phương án thay thế đang được tìm kiếm. ở đây, các nhà sản xuất hóa chất có thể nâng cấp hoạt động của mình bằng cách sản xuất những sản phẩm có thể phân hủy sinh học với giá thành hợp lý.

Chiến tranh thương mại đã bắt đầu giữa các quốc gia sản xuất hóa chất lớn nhất thế giới cũng đang lan truyền ngày càng nhiều tác động bất lợi. Sau khi Mỹ áp thuế lên hóa chất nhập khẩu từ Trung Quốc, Trung Quốc đã trả đũa bằng cách đánh thuế lên hóa chất và chất dẻo sản xuất tại Mỹ. Kết quả là xuất khẩu của Mỹ đã giảm 24%. Tình hình này thúc đẩy nhiều nhà sản xuất đã thiết lập cơ sở sản xuất ở Mỹ hoặc Trung Quốc phải tìm cách rời đi.

Ngoài nhu cầu của thị trường, các rào cản về quy định pháp lý, tình trạng dao động giá nguyên liệu và các yêu cầu về bảo vệ môi trường cũng là những yếu tố lớn ảnh hưởng đến công nghiệp hóa chất trong thời gian tới.

Hơn nữa, một trong những yếu tố bất ngờ nhất ảnh hưởng đến các hoạt động kinh tế trên toàn cầu trong thời gian gần đây là phong trào dân tộc chủ nghĩa đang nổi lên, ví dụ như kế hoạch “Made in China 2025”, trong đó các công ty quốc tế bị đẩy ra rìa.

Triển vọng phát triển

Bất chấp những thách thức đã hình thành trong năm 2019, công nghiệp hóa chất vẫn tiếp tục là ngành cung cấp nguyên liệu, hợp chất hoặc sản phẩm cơ bản cho nhiều ngành kinh tế khác như dược phẩm, mỹ phẩm, sản xuất xe ôtô, xây dựng,… Vì vậy, ngành hóa chất sẽ tiếp tục phát triển cùng với nền kinh tế toàn cầu, đặc biệt với những đổi mới thường xuyên về công nghệ và sản phẩm.

Sau những chặng đường phát triển dài, cho đến nay công nghiệp hóa chất đã trở thành một lĩnh vực công nghệ tiên tiến với nhiều sản phẩm đa dạng. Đối với quá trình phát triển tiếp trong tương lai, nghiên cứu đổi mới và triển khai có ý nghĩa quan trọng thiết yếu. Đó chính là yếu tố hàng đầu giúp một số công ty có lợi thế hơn các công ty khác.

Đặc điểm nhân khẩu học của người tiêu dùng cũng đang trải qua nhiều thay đổi trên toàn cầu. Đây là thời kỳ của thế hệ Millennial lớn lên cùng phương tiện truyền thông xã hội với những thông tin tức thời. Ngày nay, phương tiện truyền thông xã hội là một trong những phương thức tiếp cận thông tin thuận tiện nhất và cũng được coi như yêu cầu bắt buộc đối với công nghiệp hóa chất.

Trong năm 2020, xu hướng đổi mới trong công nghiệp hóa chất sẽ tiếp tục. Nhiều thị trường hóa chất đã trở nên chín muồi và đồng thời cũng trở thành trì trệ, ngăn cản sự phát triển tiếp. Nếu không đổi mới sản phẩm và khai thác các thị trường mới, công nghiệp hóa chất khó có thể vượt qua những thách thức để có thể tiếp tục tăng trưởng trong bối cảnh kinh tế hiện nay.

Nguồn: baotruongphat.com