PHONG CÁCH HACK: VÒNG TAY NGHIÊNG SANG TRỌNG

Ngành nhựa Việt Nam hiện có gần 4.000 doanh nghiệp, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 90%. Trong những năm qua, máy móc, thiết bị của ngành sản phẩm nhựa được nhập khẩu gần như 100% từ các thị trường chính như Trung Quốc, Đài Loan (Trung Quốc), Hàn Quốc, Nhật Bản, Đức, Ý…, còn nguyên liệu phụ thuộc 70 – 80% vào nhập khẩu.

Năm 2022, doanh thu toàn ngành sản phẩm nhựa đạt hơn 25 tỷ USD, tăng 5,7% so với năm 2021, trong khi nhiều năm trước tăng bình quân 10 – 12%/năm.

Năm 2023, ngành nhựa tiếp tục đối mặt với tình hình suy thoái kinh tế trên thế giới và tác động dai dẳng của đại dịch Covid-19, cũng như thị trường bất động sản trầm lắng, khiến kết quả kinh doanh của hầu hết doanh nghiệp trong 6 tháng đầu năm đi xuống so với cùng kỳ, chủ yếu do sức cầu suy giảm.

Công ty cổ phần An Phát Xanh (mã chứng khoán AAA) ghi nhận 113,6 tỷ đồng lợi nhuận hợp nhất trong 6 tháng đầu năm năm 2023, giảm hơn 40% so với cùng kỳ năm ngoái, do lợi nhuận từ mảng hoạt động thương mại giảm mạnh.

Trong khi đó, Công ty cổ phần Nhựa Đông Á (mã chứng khoán DAG) lỗ hơn 102 tỷ đồng trong quý II/2023, nhờ quý I có lãi nên lũy kế 6 tháng đầu năm nay lỗ 33 tỷ đồng. Nhựa Đông Á cho biết, ngoài vấn đề giá nguyên vật liệu, chi phí vận chuyển và chi phí liên quan đến nhập khẩu tăng, thì quá trình lưu trữ hàng hóa và sản xuất sản phẩm nhựa tạo ra nhiều phế liệu, hàng hóa bị hư hỏng nhiều, khiến Công ty thua lỗ.

Công ty cổ phần Nhựa Thiếu niên Tiền Phong (Nhựa Tiền Phong, mã chứng khoán NTP) có lợi nhuận sau thuế hợp nhất nửa đầu năm 2023 là 246,5 tỷ đồng, giảm 24,5% so với cùng kỳ năm ngoái, phần lớn do doanh thu bán hàng giảm.

Ngược lại, Công ty cổ phần Nhựa Bình Minh (mã chứng khoán BMP) ghi nhận kết quả kinh doanh khả quan khi doanh thu hợp nhất 6 tháng đầu năm 2023 đạt 2.797 tỷ đồng, chỉ giảm 4%, trong khi lợi nhuận hợp nhất đạt 575,3 tỷ đồng, tăng 111% so với cùng kỳ. Nhựa Bình Minh cho hay, giá vốn bán hàng giảm 25% giúp Công ty cải thiện được lợi nhuận.

Theo Công ty Chứng khoán SSI, giá hạt nhựa PVC tại châu Á trong quý II/2023 bình quân là 800 USD/tấn, giảm 10% so với quý I (và giảm 36% so với cùng kỳ). SSI dự báo, giá hạt nhựa PVC sẽ dao động phổ biến trong khoảng 800 – 850 USD/tấn trong giai đoạn 2023 – 2024.

Tương tự, nửa đầu năm 2023, Công ty cổ phần Bao bì Nhựa Tân Tiến (mã chứng khoán TTP) ghi nhận doanh thu 872,2 tỷ đồng, giảm 5,3%, nhưng lợi nhuận sau thuế đạt 66,4 tỷ đồng, tăng 481% so với cùng kỳ, sản xuất sản phẩm nhựa lời nhiều nhờ giá nguyên vật liệu đầu vào giảm.

Theo Công ty chứng khoán FPT (FPTS), giá hạt nhựa PVC bình quân nửa đầu năm 2023 là 869 USD/tấn, giảm 24% so với cùng kỳ. Dự báo, nửa cuối năm, giá hạt nhựa PVC trung bình tăng 1,7% so với nửa đầu năm.

Ngành nhựa là một ngành kinh tế quan trọng, là mắt xích trong nhiều chuỗi giá trị sản xuất. Không thể phủ nhận tầm quan trọng của nhựa trong sự phát triển kinh tế của mỗi quốc gia. Tuy nhiên, ta cũng cần nhận thức rõ tác hại của nhựa và ngành nhựa đối với môi trường. Đặc biệt là rác thải nhựa vẫn luôn là vấn nạn của cả thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng. Để hướng tới sự phát triển bền vững của kinh tế Việt Nam, ngành nhựa cũng đặt mình vào trong nền kinh tế tuần hoàn, hướng tới sự phát triển xanh. 

Theo Quy hoạch phát triển ngành sản xuất nhựa Việt Nam tầm nhìn đến năm 2025 của Bộ Công Thương, ngành nhựa phải chuyển dịch cơ cấu theo hướng giảm dần tỷ trọng các nhóm sản phẩm có tuổi thọ ngắn và tăng tỷ trọng nhóm sản phẩm có tuổi thọ dài. Điển hình là việc giảm sản xuất nhựa bao bì và nhựa gia dụng tăng sản xuất nhựa vật liệu xây dựng và nhựa kỹ thuật có tính chất cơ lý đặc biệt chuyên dùng trong thi công công trình và hoạt động công nghiệp.

Xu hướng này đòi hỏi sự kết hợp của nhiều ban ngành và doanh nghiệp. Hiện nay các mô hình kinh doanh và sản xuất của ngành sản phẩm nhựa vẫn đang nằm trong các mô hình truyền thông, tuyến tính. Với nền kinh tế đang dần chuyển mình, ngành nhựa cần có những thay đổi tiên phong nhằm bắt kịp xu hướng thời đại. Như vậy, ngành nhựa mới có thể có những đóng góp cho sự phát triển bền vững của kinh tế Việt Nam và đem lại lợi nhuận lâu dài cho doanh nghiệp.

Xu hướng phát triển của nhựa bao bì.

Nhu cầu sản phẩm đầu ra của nhựa bao bì sẽ phụ thuộc vào thu nhập và chi tiêu của người dân.

Từ biểu đồ trên cho thấy có mối tương quan thuận chiều giữa tiêu dùng đồ uống có cồn, đồ uống không cồn và GDP. Với mức tăng trưởng này đưa tới triển vọng sáng cho ngành tiêu dùng đồ uống. Nhờ đó, các ngành phụ trợ như nhựa bao bì sẽ có cơ hội phát triển. Tuy nhiên, theo xu hướng chung của phát triển xanh, bao bì của các sản phẩm đang dần chuyển sang sử dụng các loại thân thiện hơn với môi trường nên trong dài hạn nhóm sản phẩm này bị giảm thị phần tiêu thụ.

Xu hướng bao bì nhựa được dự đoán sẽ phổ biến trong thời tương lai là xu hướng tối giản và tái sử dụng. Xu hướng tối giản bao bì vừa giúp sản phẩm trở nên sang trọng, nổi bật giữa các sản phẩm đầy màu sắc khác vừa giúp cho việc tái chế các dạng bao bì này trở nên dễ dàng hơn. Việc này sẽ giúp cho việc tái chế và bảo vệ môi trường trở nên dễ dàng.

Một xu hướng nữa dự đoán sẽ phát triển trong tương lai đó là việc sử dụng bao bì bền vững có chất lượng cao để tái sử dụng nhiều lần. Khi tuổi thọ của sản phẩm được kéo dài thì cũng phần nào giảm bớt gánh nặng cho môi trường.

Xu hướng phát triển của nhựa kỹ thuật 

Nhựa cũng là một phần quan trọng trong các thiết bị kỹ thuật. Xu hướng tăng trưởng mảng nhựa kỹ thuật phụ thuộc chủ yếu vào ngành công nghiệp ô tô và ngành điện-điện tử. Đối với ngành ô tô dự kiến vẫn gặp khó khăn do thiếu chip toàn cầu. Tuy nhiên, xu hướng sử dụng các loại xe điện được kỳ vọng là động lực tăng trưởng chính cho mảng nhựa kỹ thuật trong dài hạn. Linh kiện nhựa kỹ thuật giúp giảm trọng lượng của xe và hạn chế tiêu hao năng lượng.

Ngành điện-điện tử cũng là một triển vọng sáng đối với ngành điện – điện tử nội địa do nói chung và ngành nhựa nói riêng. Ngành này được dự báo sẽ phát triển trong tương lai gần khi Chính phủ hỗ trợ chính sách thu hút đầu tư FDI như ưu đãi thuế, tạo môi trường thuận lợi hơn cho đầu tư phát triển công nghệ.

Đồng thời các tập đoàn lớn trong ngành đang có kế hoạch dịch chuyển hoặc tái cơ cấu chuỗi sản xuất theo hướng “Trung Quốc +1”. Kỳ vọng Việt Nam (vị trí địa lý gần Trung Quốc) sẽ là điểm đến đầu tư hấp dẫn trong chính sách đa dạng hóa chuỗi cung ứng, sản xuất toàn cầu.

Nguồn: viracresearch.com

Tổng sản phẩm quốc nội thấp hơn so với mọi năm. GDP 6 tháng đầu năm 2023 tăng 3.72%, tỷ lệ này khá thấp so với tăng trưởng GDP cùng kỳ giai đoạn 2011 – 2023. Các chính sách kích cầu tiêu dùng nội địa, hoạt động xúc tiến, quảng bá du lịch được đẩy mạnh đã góp phần duy trì tăng trưởng của khu vực dịch vụ trong 6 tháng qua.

Chỉ số sản xuất công nghiệp tăng nhẹ. Sản xuất công nghiệp 6 tháng đầu năm 2023 đối mặt với nhiều khó khăn khi nhu cầu yếu và chi phí đầu vào tăng cao trong khi số lượng đơn hàng giảm.

Chỉ số giá tiêu dùng CPI 6 tháng đầu năm tăng 3,29% so với cùng kỳ năm trước. Nhóm ngành giáo dục tăng học phí trở lại, giá nhà ở tăng cao cùng với đó là sự tăng giá của nguyên vật liệu đầu vào đã dẫn đến CPT tăng. Bình quân giá xăng dầu trong nước giảm đã kiềm chế tốc độ tăng của CPI.

Tốc độ tăng của tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng 6 tháng đầu năm 2023 có dấu hiệu giảm tốc so cùng kỳ năm trước.

Những dữ liệu ở trên cho ta thấy một bức tranh kinh tế vĩ mô khá ảm đạm. Mọi chỉ số kinh tế mới chỉ tăng nhẹ và chưa phục hồi được về mức như trước đại dịch. Ngành sản phẩm nhựa sẽ chịu những ảnh hưởng nhất định khi được đặt trong hoàn cảnh kinh tế vĩ mô như hiện nay.

Hoạt động sản xuất và tiêu thụ nhựa nguyên liệu (nhựa nguyên sinh) của ngành nhựa Việt Nam: 

Nhựa nguyên liệu (hay nhựa nguyên sinh) là hạt nhựa được sản xuất từ việc chưng cất dầu mỏ, chưa qua sử dụng, không pha tạp chất và cũng không có phụ gia, có màu trắng tự nhiên. Khi đưa hạt nhựa vào sử dụng có thể pha thêm các hạt tạo màu khác nhau để có được màu sắc mong muốn. Hiện nay các loại nhựa nguyên sinh thường gặp là: PE, PP, ABS, PA, POM, PVC, PET, PC …

Sản xuất nhựa nguyên liệu/nguyên sinh tại Việt nam nhìn chung giảm.

Theo VIRAC, sản xuất sản phẩm nhựa nguyên sinh trong 6 tháng đầu năm 2023 giảm x% so với cùng kỳ năm 2022. Sản phẩm có mức giảm sâu nhất là PE, giảm -x% so với cùng kỳ 2022. Sản phẩm có mức tăng trưởng tốt nhất là PVC với mức tăng +x% so với năm trước.

Nhập khẩu hạt nhựa nguyên sinh trong 6 tháng đầu năm cũng ghi nhận giảm về lượng và giá.

Theo VIRAC, nhập khẩu hạt nhựa nguyên sinh trong 6 tháng đầu năm 2023 giảm x% so với cùng kỳ năm 2022 về lượng. Nhập khẩu cũng giảm x% về kim ngạch. Giá nhập khẩu trung bình quý đạt 1,494 USD/tấn, giảm x% so với cùng kỳ năm ngoái.

Xuất khẩu sản phẩm nhựa ở Việt Nam vẫn ở mức thấp. Nguyên nhân cho điều này là do mức sản xuất nhựa của nước ta còn kém hơn các nước phát triển, phụ thuộc vào nhựa nhập khẩu ở nước ngoài nên ít sản phẩm được mang ra quốc tế. Chỉ một số doanh nghiệp sản xuất nhựa Việt Nam đủ sản lượng sản xuất để xuất khẩu ra nước ngoài.

Hoạt động sản xuất và tiêu thụ nhựa thành phẩm của ngành nhựa Việt Nam: 

Sản xuất nhựa thành phẩm nội địa giảm mạnh. Nguyên nhân cho điều này là do nguồn cung nhựa nguyên liệu trong nước tăng nhưng vẫn phụ thuộc vào nhập khẩu. Giá trị sản xuất nhựa thành phẩm nội địa đạt x (nghìn tỷ đồng). Nhựa xây lắp là sản phẩm chính trong số các sản phẩm nhựa của Việt Nam, chiếm x% tổng sản lượng; tiếp đến là tấm phiến, mặt nghiêng bằng plastic chiếm x%; nhựa bao bì chiếm x% và các loại nhựa khác chiếm x%.

Nhập khẩu nhựa thành phẩm: Kim ngạch nhập khẩu sản phẩm nhựa trong 6 tháng đầu năm 2023 đạt x tỷ USD, giảm x% so với cùng kỳ năm 2022. Hầu hết các thị trường nhập khẩu đều giảm sâu. Duy nhất Đức và Ấn Độ là hai thị trường có kim ngạch tăng trưởng với tỷ lệ tăng trưởng lần lượt là x% và y%.

Xuất khẩu nhựa thành phẩm: xuất khẩu sản phẩm nhựa 6 tháng đầu năm 2023 giảm x% so với cùng kỳ 2022. Nguyên nhân của việc sụt giảm này là do: Lạm phát toàn cầu ở mức cao, đặc biệt kinh tế khó khăn tại các thị trường lớn như EU và Mỹ; kim ngạch xuất khẩu sản phẩm nhựa giảm sâu.

Nguồn: viracresearch.com