Báo cáo của VPA về hoạt động sản xuất – kinh doanh ngành sản phẩm nhựa 6 tháng cuối năm 2022 cho biết, đến cuối tháng 12/2022, cả nước có trên 3.300 doanh nghiệp nhựa với trên 250.000 lao động; lượng tiêu thụ chất dẻo/ đầu người là khoảng 52kg, so với các nước ASEAN và trên thế giới là ít hơn nhiều. Sản lượng toàn ngành đạt 5,9 triệu tấn, tăng 2,1% so cùng kỳ năm 2001; doanh thu đạt trên 13,1 triệu USD, tăng 14,6 %, tuy nhiên, giá đầu vào và chi phí tăng từ 10% đến 30%.

Ông Hồ Đức Lam, Chủ tịch Hiệp Hội Nhựa Việt Nam cho biết, sau đại dịch Covid-19, các doanh nghiệp có nhiều cơ hội đan xen với thách thức. Như với các doanh nghiệp sản xuất nhựa, thị trường Mỹ, EU, Nhật Bản tăng đơn hàng nhập khẩu từ các nhà cung ứng Việt Nam do họ đang khó khăn trong sản xuất ngành nhựa và giá tăng; Dự kiến đến năm 2035 tỷ lệ nhựa trong máy móc (ô tô, xe máy…) nâng lên 35%. Đặc biệt là, đến cuối tháng 8, Hoa Kỳ sẽ xúc tiến mở nhà máy lắp ráp máy bay tại Việt Nam…

Song song đó, ngành sản xuất nhựa phải đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là việc xử lý rác thải nhựa. Do vậy yêu cầu trước tiên là công nghệ ngành nhựa phải đáp ứng tiêu chuẩn và xu hướng phát triển kinh tế tuần hoàn.

Về giải pháp, công nghệ phát triển kinh tế tuần hoàn trong ngành sản xuất nhựa, ông Nguyễn Như Khuê, Tổng giám đốc Công ty công nghệ hóa nhựa Bông Sen chia sẻ, hiện tại công nghệ tái chế nhựa đã tiến lên mức hoàn thiện, cùng lúc có thể tách mực in, phân loại màu, khử mùi, tẩy rửa… cho ra nguyên liệu nhựa trắng, nhựa màu. Cơ hội để các doanh nghiệp sản xuất nhựa Việt Nam tiếp cận công nghệ là các hội chợ toàn cầu và sắp tới là Hội chợ ngành công nghiệp nhựa và cao su “K – Dusseldorf 2022” diễn ra tại Đức dự kiến tổ chức tháng 2-2023.

Theo VPA, tại châu Âu, doanh nghiệp tái sinh nhựa được hỗ trợ 409 USD/tấn rác thải nhựa. Hiện các doanh nghiệp tái chế nhựa Việt Nam thì phải chi khoảng 700 USD/tấn rác thải nhựa. Để góp phần tạo thuận lợi cho các doanh nghiệp này hoạt động, VPA sẽ đẩy nhanh thành lập Trung tâm Thu gom, tái chế rác thải nhựa, thông qua nguồn tài trợ của các tập đoàn đa quốc gia có quan hệ hợp tác với VPA.

Kể từ khi cuộc vận động “Người Việt Nam ưu tiên dùng hàng Việt Nam” được triển khai sâu rộng, người tiêu dùng (NTD) đã dần thay đổi thói quen chuyển sang dùng các sản phẩm nhựa do doanh nghiệp trong nước sản xuất.

Nắm bắt cơ hội này, các doanh nghiệp sản xuất mặt hàng nhựa gia dụng đã đẩy mạnh nghiên cứu và sản xuất ra những sản phẩm đẹp, chất lượng và giá thành hợp lý.

Sự phát triển nhanh chóng về công nghệ sản xuất cũng như mẫu mã, màu sắc trong những năm gần đây của ngành nhựa gia dụng Việt Nam đã giúp nhiều thương hiệu nhựa trong nước “đánh bật” hàng nhựa Thái Lan, Trung Quốc… trên thị trường nội địa. Mặt hàng gia dụng bằng nhựa ngày càng được NTD sử dụng nhờ sự tiện lợi, giá cả phải chăng, mẫu mã phong phú.

Từ nỗ lực của các nhà sản xuất trong nước nên đến nay, hàng nhựa gia dụng Việt Nam đã chiếm phần lớn thị phần nội địa. Đặc biệt, với phân khúc bình dân, đồ nhựa Việt Nam hoàn toàn chiếm lĩnh thị trường; trong đó nổi bật có sản phẩm của các thương hiệu lớn Đại Đồng Tiến, Duy Tân, Long Thành, Song Long… Lợi thế của hàng Việt Nam chính là giá thành rẻ hơn hàng ngoại nhập 20 – 30%; bên cạnh đó màu sắc, mẫu mã phong phú, đa dạng.

Anh Nguyễn Văn Hiệp, tiểu thương ở phường Phú Hòa, TP.Thủ Dầu Một, cho biết khoảng 90% hàng nhựa anh bán sản xuất trong nước. “NTD ngày càng kỹ tính hơn với đồ nhựa. Ngoài kiểu dáng, độ bền, họ quan tâm nhiều đến sự an toàn, ít người mua hàng tái chế do sợ phát sinh chất độc có hại cho sức khỏe. Nắm bắt tâm lý này, các nhà sản xuất trong nước đã nhanh chóng tung ra nhiều mặt hàng giá vừa phải, bảo đảm chất lượng, cạnh tranh hơn hàng ngoại nhập”, anh Hiệp nói.

Còn chị Đặng Thị Loan, ở TP.Thủ Dầu Một, chia sẻ: “Trước đây tôi thường mua các sản phẩm bằng nhựa ngoại nhập, gần đây tôi chuyển sang mua các sản phẩm do doanh nghiệp trong nước sản xuất như Việt Nhật, Đại Đồng Tiến. Vì mẫu mã, màu sắc cũng như độ bền không thua kém hàng ngoại nhập mà giá lại rất cạnh tranh. Mua hàng sản xuất trong nước vừa bảo đảm chất lượng, giá cả phù hợp, còn vừa thể hiện được lòng yêu nước khi sử dụng chính sản phẩm do người Việt Nam sản xuất”. Ghi nhận thực tế cho thấy, nhiều NTD hiện nay đều có chung quan điểm như chị Loan và cho rằng, chất lượng, giá cả của hàng Việt vẫn là vấn đề được họ quan tâm hàng đầu.

Bà Trịnh Thị Mai Hân, Phó Giám đốc Siêu thị Co.opMart (TP.ThủDầu Một), cho biết so với vài năm trước, hàng gia dụng do Việt Nam sản xuất có sự tiến bộ vượt bậc về chất lượng, mẫu mã, giá cả phù hợp. Bà Hân dẫn chứng, thời gian qua, tỷ lệ hàng nhựa gia dụng do các doanh nghiệp trong nước sản xuất có mặt tại siêu thị chiếm hơn 95%; chủng loại các mặt hàng nhựa ngày càng được NTD tin tưởng sử dụng. Mặt khác, doanh nghiệp cũng chuyên nghiệp hơn trong khâu hậu mãi, ghi nhận ý kiến phản hồi từ phía khách nên hàng hóa lưu thông trên thị trường gặp sự cố đều được kịp thời giải quyết.

Theo nhiều doanh nghiệp và hộ kinh doanh đồ nhựa trong tỉnh, trên thị trường xuất hiện hàng chục thương hiệu Việt uy tín về sản xuất nhựa gia dụng; trong đó nhiều thương hiệu được NTD tin tưởng bầu chọn là hàng Việt Nam chất lượng cao, đã góp phần tăng sức cạnh tranh của hàng nhựa do doanh nghiệp trong nước sản xuất trên thị trường. Hiện nay, doanh nghiệp sản xuất hàng nhựa gia dụng trong nước đang nỗ lực tiếp cận công nghệ và phương hướng sản xuất mới để nâng cao chất lượng sản phẩm, tạo sự cạnh tranh cao trên thị trường.